مثلث‌های ارزی و رنج‌ترین زوج بازار

چهار تحلیل اندازه‌گیری‌شده: رابطهٔ ریاضی مثلث یورو/پوند/دلار، شرایط مثلث دلار آمریکا/استرالیا/نیوزلند، رنج‌ترین زوج تنها، و در نهایت طراحی «چارت مبنا» — چارت ادغامی با کانال افقی پایدار برای مدل‌های کلاسیک لانگ/شورت.

داده: نرخ‌های رسمی روزانهٔ FRED H.10 بازه: 2016-01 ← 2026-10 (~۲۷۰۰ روز) ۲۸ زوج از ۸ ارز تاریخ گزارش: ۱۴۰۵/۰۸/۱۷

۱) مثلث یورو / پوند / دلار آمریکا

رابطهٔ ریاضی، جبر کورولیشن‌ها، و کاربرد عملی اطلاعات زوج سوم

رابطهٔ اصلی یک اتحاد است، نه یک همبستگی آماری. سه زوج به‌طور دقیق به هم قفل‌اند (در حد spread):

EURGBP = EURUSD / GBPUSD
r(EURGBP) = r(EURUSD) - r(GBPUSD)   [log returns]

یعنی سیستم فقط ۲ درجهٔ آزادی دارد، نه ۳ تا. زوج سوم اطلاعات جدیدی به قیمت‌ها اضافه نمی‌کند؛ ارزشش در تجزیهٔ عامل‌ها، پوشش ریسک و اجرا است، نه پیش‌بینی.

اگر σ₁ و σ₂ نوسان دو زوج دلاری و ρ همبستگی‌شان باشد:

σ²(EG) = σ²₁ + σ²₂ - 2ρσ₁σ₂
corr(EU,EG) = (σ₁ - ρσ₂) / σ(EG)
corr(GU,EG) = (ρσ₁ - σ₂) / σ(EG)

روی دادهٔ اندازه‌گیری‌شده (روزانه، ۲۰۱۶+): ρ(EU,GU) = 0.65، نوسان کراس 45bp در برابر 45bp و 58bp؛ همبستگی کراس با دو زوج دلاری فقط +0.18 و -0.64 — یعنی EURGBP تقریباً نسبت به فاکتور دلار خنثی است. (توجه: کورولیشن به افق زمانی وابسته است؛ در دادهٔ ساعتی معمولاً بالاتر از روزانه است.)

تجزیهٔ عامل‌ها — مهم‌ترین کاربرد زوج سوم:

r(EU) = USD-factor + EUR-factor
r(GU) = USD-factor + GBP-factor
r(EG) = EUR-factor - GBP-factor   ← USD cancels out
  • انتساب حرکت: جهش هم‌زمان EU و GU یعنی خبر دلار (فد، CPI). حرکت EU به‌تنهایی یعنی خبر یورو (ECB). برای EA یعنی: سیگنال fade روی EU را وقتی بگیر که حرکت یورو-محور باشد؛ حرکت دلار-محور تمایل به ادامه دارد و fade کردنش خطرناک‌تر است.
  • تشخیص رژیم: افت ρ غلتان + صعود نوسان EG = واگرایی ECB/BoE؛ همان‌جا که استراتژی دلاری باید خاموش و استراتژی کراس روشن شود.
  • پوشش: لانگ EU + شورت GU با اندازهٔ pip-value خنثی = لانگ مصنوعی EURGBP. چون کورولیشن مثبت است ترکیب باید long-short باشد. کاهش دامنه در این مثلث ضعیف‌تر از سبد CHF است (نسبت نوسان اندازه‌گیری‌شده 0.46 در برابر 0.34).
  • سلامت داده: انحراف EG از EU/GU بیش از حدِ spread یعنی کوتِ کهنه یا خطای فید.
ریسک دُمرویدادهای Brexit (۲۰۱۶) و مینی‌بودجهٔ سپتامبر ۲۰۲۲ دقیقاً نقش شوک SNB را در این مثلث بازی می‌کنند: کورولیشن می‌شکند و کراس هزاران پیپ می‌رود. Kill switch متناظر: ρ غلتان زیر 0.5 ⇒ بستن و قفل.

چه چیزی قابل حدس نیست: آربیتراژ مثلثی واقعی در حد کسری از پیپ و میلی‌ثانیه است و spread خرده‌فروشی آن را می‌بلعد. هر «الگوی قابل حدس» در این مثلث صرفِ ریسک (شکست رژیم، هزینهٔ سه‌لگ، سوآپ) است — ناهار مجانی وجود ندارد.

۲) مثلث دلار آمریکا / دلار استرالیا / دلار نیوزلند

همان اتحاد، با عامل مشترک قوی‌تر — و یک هشدار جدی دربارهٔ رژیم فعلی

AUDNZD = AUDUSD / NZDUSD
r(AN) = r(AU) - r(NU)

AUD و NZD هر دو ارز کالایی/ریسکی‌اند (چین، سنگ‌آهن، لبنیات، ریسک جهانی)، پس عامل مشترکشان قوی‌تر از «دلار» در مثلث اروپاست و کراس خالص‌تر می‌شود: AUDNZD یعنی داستان نسبی RBA در برابر RBNZ، تقریباً بدون دلار.

اندازه‌گیری: نوسان روزانهٔ AU = 62.4bp، NU = 65.0bp، AN = 35.2bp؛ همبستگی کراس با AU = +0.21 و با NU = -0.34.

معیار (سبد ۵۰/۵۰)AUDUSD+NZDUSD (long-short)EURUSD+USDCHF (سبد فعلی، long-long)
کورولیشن کامل / میانهٔ غلتان ۲۵۰روزه+0.84 / 0.88-0.78 / -0.77
بدترین کورولیشن غلتان0.61 (Feb 2018)never above -0.5
روزهای فعال‌شدن kill switch00
نسبت نوسان سبد به تک‌لگ0.2830.338
سیگمای روزانهٔ سبد12.1 pips15.9 pips
بیشینهٔ حرکت خلاف جهت436 pips = 10.2σ1358 pips = 29σ
Hurst / VR(21)0.489 / 0.8250.467 / 0.779
rolling correlation
شکل ۱ — پایداری کورولیشن غلتان: هیچ‌کدام از دو سبد در ۲۰۱۶+ به منطقهٔ kill switch نرسیدند.
هشدار: رژیم فعلی شکسته است — و kill switch آن را نمی‌بیند AUDNZD از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ در کانال 1.00–1.14 بود؛ ۲۰۲۵ شکست رو به بالا و الان 1.2485 — سقف ۱۰٫۸ ساله (1.2517 در اکتبر ۲۰۲۶). دریفت سبد: +297 پیپ در ۲۵۰ روز و +402 پیپ در ۵۰۰ روز اخیر؛ z = +1.83. بدترین پنجره‌های ۲۵۰روزهٔ کل نمونه همین حالا (آوریل ۲۰۲۶) رخ داده‌اند.
AUDNZD level
شکل ۲ — سطح AUDNZD: کانال سبز ۲۰۱۶–۲۰۲۴ و شکست ۲۰۲۵–۲۰۲۶.

نکتهٔ حیاتی: کورولیشن بالای ۰٫۶۱ مانده چون هر دو لگ هنوز با هم حرکت می‌کنند — ولی کراس دارد ترند می‌زند. شکست اینجا «شکست همبستگی» نیست، «دریفت سطح» است؛ برای مارتینگل fade این دقیقاً همان چیزی است که گرید را تا SL می‌کشد. پس سبد AU/NU علاوه بر rho، به گیت دریفت/z هم نیاز دارد.

توصیهروی کاغذ این سبد از سبد فعلی CHF بهتر است (نوسان کمتر، MAE سه‌برابر کوچک‌تر)، ولی الان زمان ورود نیست. قبل از جایگزینی: (۱) اعتبارسنجی روی دادهٔ H1 با high/low داخل‌کندلی، (۲) backtest همان منطق EA، (۳) افزودن گیت دریفت. دادهٔ H1 این دو زوج که برسد، مقایسهٔ منصفانه انجام می‌شود.

۳) رنج‌ترین زوجِ تنها برای زیرنظرگرفتن

رتبه‌بندی هر ۲۸ زوج (۸ ارز) با چهار خانواده معیار — پاسخ: AUDCAD

معیارها: Hurst (زیر ۰٫۵ = بازگشت‌به‌میانگین)، variance-ratio در افق ۵/۲۱/۶۳ روزه (زیر ۱ = رنج)، نیم‌عمر بازگشت (هرچه کوتاه‌تر، سریع‌تر برمی‌گردد)، و نسبت دریفت به رنج در پنجره‌های ۲۵۰روزه (هرچه کمتر، گرید-دوست‌تر).

زوجHurstVR(5)VR(21)VR(63)نیم‌عمر (روز)دریفت/رنجz فعلیصدک سطح
AUDCAD0.4310.820.820.791270.39+1.2480%
NZDCAD0.4560.910.800.851550.32-2.431%
EURGBP0.4511.051.020.48510.37-1.558%
AUDNZD0.4890.880.830.793550.33+1.79100%
EURCHF0.4670.950.780.7116910.50-1.173%
Hurst ranking
شکل ۳ — رتبه‌بندی Hurst: AUDCAD با ۰٫۴۳۱ کمترینِ هر ۲۸ زوج.
چرا AUDCAD برنده استتنها زوجی که در همهٔ معیارها top-5 است: کمترین Hurst کل بازار (0.431) و تنها زوجی که VR در هر سه افق زیر ۱ است (0.82 / 0.82 / 0.79) — بازگشت‌به‌میانگین واقعی، نه فقط در یک افق. منطق بنیادی: AUD و CAD هر دو ارز کالایی‌اند (سنگ‌آهن/چین در برابر نفت)، فاکتور مشترک رشد جهانی حذف می‌شود و نوسان نسبی terms-of-trade می‌ماند که تاریخاً نوسانی است. سطح فعلی 0.9823 در بازهٔ ۱۰سالهٔ 0.84–1.03 — صدک ۸۰٪، یعنی کمی بالا ولی نه در شکست.
AUDCAD level
شکل ۴ — سطح AUDCAD و دُمِ خرابی: سقوط نفت در مارس ۲۰۲۰.

چرا بقیه نه: NZDCAD بهترین نسبت دریفت/رنج را دارد ولی از ۲۰۱۶ هر سال پایین‌تر آمده و الان در صدک ۰٫۸٪ (کف تاریخی) است؛ AUDNZD در صدک ۹۹٫۹٪ (شکست سقف)؛ EURGBP سریع‌ترین نیم‌عمر (۵۱ روز) را دارد ولی VR کوتاه‌مدتش ≈۱ است — بازگشتش فقط فصلی است؛ EURCHF نیم‌عمر ~۱۶۹۰ روز و ریسک مداخلهٔ SNB دارد.

دو هشدار جدی دربارهٔ AUDCAD ۱) دُمِ خرابی‌اش شوک نفت است: مارس ۲۰۲۰ بیشینهٔ حرکت خلاف جهت 2115bp = 47σ روزانه بود. «رنج‌ترین» یعنی «بی‌خطر» نیست — kill switch و SL لازم است و گیت آن باید واگرایی نفت/فلز را ببیند.
۲) این رتبه‌بندی روی دادهٔ روزانه است؛ برای گرید H1 باید روی دادهٔ ساعتی تأیید شود، و spread این کراس (معمولاً ۲–۴ پیپ) نسبت به dif=4 هزینهٔ قابل‌توجهی است که باید در backtest لحاظ شود.

۴) چارت مبنا برای معاملات کوتاه‌مدت — هدف نهایی

دقیق‌سازی مفهوم، کاهش ریاضی مسئله، آزمون کانال و مدل کلاسیک، و انتخاب نهایی

مفهوم، دقیق: چارت مبنا یک چارت مصنوعی S(t) = Σ wᵢ·Pᵢ(t) است — ادغام چند زوج با وزن‌های pip-value خنثی و علامت‌هایی که فاکتور مشترک را حذف می‌کنند — به‌طوری که چهار شرط هم‌زمان برقرار باشد:

  • بازگشت‌به‌میانگین در افق معامله: در مقیاس کوتاه‌مدت (H1) ضدترند باشد، نه ترندی — H < 0.5 و VR < 1.
  • کانال افقی پایدار و قابل مشاهده: سقف و کف تکنیکال واضح که بارها لمس شده و قیمت برگشته — نه کانالی که هر سال جابه‌جا شود.
  • دُم قابل‌تحمل: خروج از کانال نادر و محدود باشد تا گرید/مارتینگل با SL سخت زنده بماند.
  • هزینهٔ ناچیز: spread و سوآپ در برابر عرض نوسان کوچک باشد.

روی چنین چارتی مدل‌های کلاسیک معتبرند: fade در باندها (z-score / Bollinger)، بانس از S/R افقی، و گرید فقط با SL سخت و گیت رژیم. ترندفالوینگ (MA-cross) روی این خانواده بازنده است — قبلاً اندازه‌گیری شده.

کاهش ریاضی مسئله — نکتهٔ کلیدی: هر سبد دوبلِ خنثی در فضای لگاریتمی دقیقاً یک کراس است:

0.5·r(EURUSD) + 0.5·r(USDCHF) = 0.5·r(EURCHF)
0.5·r(EURUSD) - 0.5·r(GBPUSD) = 0.5·r(EURGBP)
0.5·r(AUDUSD) + 0.5·r(USDCAD) = 0.5·r(AUDCAD)

پس «جستجوی بهترین چارت ادغامی» دقیقاً برابر «جستجوی پایدارترین کراس» است. سه‌لگ و بیشتر فقط وزن‌دهی را عوض می‌کند؛ خنثی‌سازی کامل همهٔ ارزها هم طبق اتحاد مثلثی خط صاف می‌دهد (چارتی وجود ندارد). طراحی بهینه: دو لگ، وزن ثابت ۵۰/۵۰، نسبت لات دینامیک از pip-value زنده. این دقیقاً همان مفهومی است که سبد MRG فعلی (EURUSD+USDCHF ≈ EURCHF) پیاده می‌کند و روی H1 اعتبارسنجی شده — حالا نسخهٔ بهترش را انتخاب می‌کنیم.

آزمون کانال + آزمون کلاسیک لمس سقف/کف: کانال ۱۰ساله = باند صدک ۵–۹۵ سطح. آزمون fade: وقتی قیمت از سقف (کف) غلتان ۵۰۰روزه عبور می‌کند، شورت (لانگ) کلاسیک؛ میانهٔ بازده ۲۱ روز بعد و نرخ برگشت گزارش می‌شود — منفی/مثبت بودن میانه و نرخ بالای ۵۰٪ یعنی مدل کلاسیک روی آن چارت اعتبار آماری دارد.

زوج / چارت مبناکانال ۱۰سالهعرض (pip)عرض/σ روزانهصدک فعلیfade سقف: میانه / نرخ برگشتfade کف: میانه / نرخ برگشتوضعیت کانال
AUDCAD0.880–1.00412403080%-3bp / 50%-14bp / 47%سالم — نیمهٔ بالایی
EURGBP0.827–0.904770208%-75bp / 89%+23bp / 59%سالم — نزدیک کف
EURCHF0.925–1.1602354743%-123bp / 61%-5bp / 48%شکسته نزولی
AUDNZD1.041–1.201160242100%+35bp / 36%+172bp / 87%شکسته صعودی
NZDCAD0.800–0.9441443331%-30bp / 64%-18bp / 46%کانال شیبدار نزولی
channels
شکل ۵ — کانال‌های ۱۰ساله (باند سبز = صدک ۵–۹۵): AUDCAD و EURGBP کانال افقی سالم دارند؛ EURCHF نزولی شکسته؛ AUDNZD صعودی شکسته.
نتیجهٔ تفکر: چارت مبنا = سبد EURGBP (لانگ EURUSD + شورت GBPUSD، وزن ۵۰/۵۰) آزمون مستقیمِ مفهوم شما — «کانال افقی قابل مشاهده + مدل کلاسیک لانگ/شورت معتبر» — فقط برای EURGBP پاسخ می‌دهد: کانال 0.827–0.904 یک دهه ثابت (۷۷۰ پیپ = ۲۰σ)، و پس از لمس سقف غلتان، ۸۹٪ مواقع قیمت تا ۲۱ روز بعد برمی‌گردد (میانه -75bp)؛ پس از لمس کف، ۵۹٪ (میانه +23bp). سریع‌ترین نیم‌عمر بازگشت بازار (۵۱ روز) هم مال همین است. موقعیت فعلی هم مناسب است: صدک ۸٪ — نزدیک کف کانال، یعنی منطقهٔ لانگ کلاسیک.
چرا این نتیجه با بخش ۳ فرق دارد؟ بخش ۳ «رنج‌ترین آماری» را پرسیده بود (Hurst/VR) و AUDCAD برنده شد — ولی آزمون لبهٔ کانال نشان داد fade کلاسیک روی AUDCAD سکه‌اندازی است (50% / 47%): بازگشتش به «میانگین متحرک» است نه به «سطوح افقی ثابت». برای مفهوم دقیق شما — سقف/کف قابل مشاهده و معاملهٔ کلاسیک روی آن — EURGBP چارت مبنا است؛ AUDCAD گزینهٔ پشتیبان خانوادهٔ گرید/z-score می‌ماند، مشروط به تأیید H1.
شروط اجرا و قدم بعدی دُم EURGBP سیاسی است: Brexit ۲۰۱۶ و مینی‌بودجهٔ ۲۰۲۲ (MAE تاریخی 28.6σ). گیت‌های الزامی: (۱) kill switch کورولیشن EU/GU، (۲) گیت سطح/دریفت — خروج اضطراری اگر سطح از کانال بلندمدت بیرون بزند (شکست سطح با rho دیده نمی‌شود)، (۳) SL سخت هر تیک + سقف سطح/زمان، (۴) توقف در رویدادهای سیاسی شناخته‌شدهٔ UK/EU.
قدم بعدی: دادهٔ H1 برای GBPUSD (EURUSD موجود است) → ساخت چارت ادغامی → اجرای همان backtest دقیق منطق EA با spread واقعی → در صورت تأیید، چارت مبنا نهایی = لانگ EURUSD + شورت GBPUSD با وزن ۵۰/۵۰.

جمع‌بندی و محدودیت‌ها

  • هر دو مثلث یک اتحاد ریاضی‌اند: زوج سوم اطلاعات جدید نمی‌دهد؛ عامل مشترک را حذف می‌کند تا داستان نسبی دو اقتصاد دیده شود.
  • برای کاهش دامنهٔ گرید: سبد AU/NU روی کاغذ بهترین است، ولی الان در شکست رژیم است؛ سبد فعلی EUR/CHF همچنان معتبر است.
  • برای زیرنظرگرفتنِ یک چارت تنها: AUDCAD — با گیت واگرایی نفت/فلز و تأیید H1.
  • هدف نهایی (چارت مبنا): سبد ۵۰/۵۰ لانگ EURUSD + شورت GBPUSD = چارت مصنوعی EURGBP — تنها گزینه‌ای که آزمون مستقیم «کانال افقی پایدار + fade کلاسیک معتبر» را پاس کرد (۸۹٪ برگشت از سقف، ۵۹٪ از کف). تأیید نهایی موکول به backtest روی H1 است؛ AUDCAD پشتیبان خانوادهٔ گرید می‌ماند.
  • درس مشترک هر سه تحلیل: قبل از اعتماد به آمار تاریخیِ رنج، رژیم فعلی سطح را چک کن (z و صدک) — آمار خوب می‌تواند شکستِ زنده را پنهان کند.

محدودیت‌ها: داده روزانهٔ FRED عمق داخل‌کندلی گرید را پنهان می‌کند؛ هزینهٔ spread/سوآپ در اعداد لحاظ نشده؛ همهٔ نتایج آماری‌اند و تضمین آینده نیستند. اسکریپت‌ها: analysis/majors/range_rank.py، audnzd_triangle.py، build_triangle_report.py.